Nematodların Bitkilerde Yarattığı Zararlar
Kök ur nematodları (Meloidogyne spp.), bitkilerin kök sisteminde beslenerek ciddi fizyolojik bozulmalara yol açar.
Başlıca gözlenen zararlar:
-
-
Büyüme ve gelişme geriliği,
-
-
-
Yapraklarda sararma ve cansızlık,
Çiçek ve meyve oluşmaması, oluşursa cüce ve kalitesiz olması,
-
-
-
Kök uçlarının büyümesinin yavaşlaması veya tamamen durması,
-
-
-
Köklerde irili ufaklı urlar oluşması (“patatesleşme” olarak bilinir).
-
Bu etkiler nedeniyle bitki topraktan yeterince besin ve su alamaz, verim ve kalite ciddi oranda düşer.
Nematodların Hastalık Etki Yolları
Nematodlar sadece doğrudan zarar vermekle kalmaz;
köklerde açtıkları mikroskobik yaralar yoluyla bitkilere başka hastalıkların bulaşmasına da aracılık eder:
-
-
Toprak kökenli mantari (fungal) hastalıklar,
-
-
-
Bakteriyel enfeksiyonlar,
-
-
-
Bazı virüs hastalıkları (nematodlar virüs taşıyıcılığı yapabilir).
-
Özellikle kılcal köklerdeki yaralanmalar, patojen giriş kapısı görevi görür. Bu durum hem kök çürüklüklerine hem de yeşil aksama yayılan sistemik hastalıklara yol açar.
Nematodlara Karşı Mücadele Yöntemleri
1. Fiziksel Mücadele
-
-
Yaz sıcaklıklarının başladığı dönemde solarizasyon (seralarda şeffaf plastik örtü ile toprak ısısının yükseltilmesi) yapılmalıdır.
Bu yöntem, topraktaki nematod popülasyonunu ciddi oranda azaltır.
-
2. Kimyasal Mücadele
-
-
Ruhsatlı nematisitlerin fide dikiminden önce boş alana uygulanması veya
-
-
-
Fide dikimiyle birlikte/topraktan yapılan nematisit uygulamaları önerilir.
Uygulama zamanlaması ve dozu, ürün etiketine ve yerel tavsiyelere göre ayarlanmalıdır.
-
Virüslerin Taşınma Yolları
Virüs hastalıklarının yayılımı yalnızca nematodlar ile değil, farklı taşıyıcılarla da gerçekleşebilir:
-
-
Tohumla taşınma,
-
-
-
Polenle taşınma,
-
-
-
Funguslar aracılığıyla taşınma (özellikle toprak kökenli patojenler),
-
-
-
Nematodla taşınma,
-
-
-
Böceklerle taşınma:
-
-
Afitler (yaprak bitleri)
-
-
-
Beyaz sinekler
-
-
-
Thripsler
-
-
-
Akarlar (mite türleri)
-
-
-
Bu nedenle, virüsle mücadelede yalnızca üst aksam zararlıları değil, toprak altı etmenleri ile de etkin ve eksiksiz mücadele şarttır.
Sonuç
-
- Nematod zararı sadece kök sistemini değil, tüm bitki sağlığını tehdit eder.
-
- Verim ve kalite kaybını önlemek için entegre mücadele (fiziksel + kimyasal) uygulamaları eksiksiz yürütülmelidir.
-
- Toprak sağlığını korumak, hastalık ve zararlılara karşı en etkili savunmadır.
